مقالات

نفس و روح از نظر میرزا مهدی اصفهانی

در این مقاله دیدگاه میرزا مهدی اصفهانی درباره نفس و بدن نقل و بررسی می‌شود، در این راستا ضمن اشاره به مباحثی همچون معنا و حقیقت روح و نفس و تفاوت آن دو، راه شناخت و معرفت روح، اقسام روح و نفس، نیازمندی نفس به بدن و نقش روح و نفس در حقیقت انسان، به مراحل و چگونگی شکل‌گیری و خلقت انسان (موجود مرکب از روح و بدن)،‌ جوهر اصلی وجود انسان (طینت روح و بدن)، خلقت روح و نقش آن پیش از بدن (عالم ارواح)، خلقت بدن و ترکیب روح و بدن (عالم ذرّ)، جریان روح و بدن در اصلاب ارحام، نفس و بدن در رحم...

نفس در قرآن و روایات

مسئله نفس و ارتباط آن با بدن از دیرباز مورد توجه متفکران بوده است و مباحث متعددی در این‌باره مطرح شده که مهم‌ترین آنها عبارتنداز: تمایز نفس و بدن، انواع نفوس، تجرّد نفس، قوای نفس، حدوث و قدم نفس، حرکت و تکامل نفس، جاودانگی نفس و ارتباط نفس و بدن. روشن است که بیان دیدگاه قرآن و احادیث در این موضوعات و تبیین عقلی آن و نقد دیگر دیدگاه‌ها نیازمند تألیف و تصنیف چندین جلد کتاب است.

نسبت عقل و شرع

نسبت عقل و شرع براساس دیدگاه های آیة الله میرزا مهدی اصفهانی (1303ـ1365 قمری) موضوع این گفتار است. میرزای اصفهانی عقل را نوری می داند که خداوند به انسانها می بخشد و حجّت خود بر آنها قرار می دهد، حجّیّت تمام حجّتهای دیگر به عقل برمی گردد. البتّه احکام شرعی براساس کسر و جبر مصالح و مفاسد، تشریع می شود.

مفهوم حکمت در قرآن و حدیث

یکی از وظایف شش گانه علم کلام ایضاح مفاهیم اعتقادی طرح شده در متون مقدس دینی است. واژه حکمت نیز از جمله مفاهیم اسلامی است؛ زیرا حکمت و حکم تنها در قرآن، 50 بار بکار رفته و صفت حکیم که از صفات خدا نیز هست، 97 مورد در قرآن استعمال دارد.

مبانی حجیت قرآن کریم در نظر مرحوم میرزا مهدی اصفهانی معرفت عقل و علم

در این گفتار، مطالبی از میرزا مهدی اصفهانی (1303- 1365 ق.) می خوانیم. اصفهانی بر این باور است که معرفت خدا و عقل و علم اساس قرآن است. البته مراد معرفت فطری است نه معرفت احاطی. هم چنین عقل را نوری الهی می دانید و معنای اصطلاحی فلسفی را برای آن قائل نیست. او علم را نیز از سنخ نور می داند نه از سنخ مفاهیم و تصورات.